Od rewolucji naukowej do rewolucji sztucznej inteligencji

Innowacja jako siła napędowa cywilizacji — według Joela Mokyra, Philippe’a Aghiona i Petera Howitta

„Każda epoka, która wierzy w postęp, musi umieć pogodzić się z destrukcją.”
— Joseph Schumpeter

W 2025 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie nauk ekonomicznych otrzymali Joel Mokyr, Philippe Aghion i Peter Howitt— trzej uczeni, którzy pomogli zrozumieć, dlaczego wzrost gospodarczy stał się zjawiskiem trwałym i samonapędzającym się.
Ich prace łączą historię, teorię i współczesną refleksję nad tym, jak społeczeństwa mogą rozwijać się dzięki innowacjom — i pomimo kosztów, jakie ten rozwój niesie.

Czytaj dalej Od rewolucji naukowej do rewolucji sztucznej inteligencji

Wywieranie wpływu na ludzi

W ubiegłą sobotę – w roli studenta psychologii – wysłuchałem bardzo ciekawego wykładu z psychologii społecznej. Sprowokowało mnie do powrotu – po 30 latach – do klasyki i do sięgnięcia po pierwsze i po ostatnie wydanie „Wywierania wpływu na ludzi” Roberta Cialdiniego. Ponowna lektura tej książki skłoniła mnie do przemyśleń na temat tego, jak bardzo potrzebujemy dziś tożsamości, przynależności i… prawdziwej wspólnoty.

Czytaj dalej Wywieranie wpływu na ludzi

Kultura, praca, profesje – trzy wizje przyszłości, które spotykają się dzisiaj

W latach 90. Adam i Barbara Smithowie opublikowali książkę „Kultura przyszłości”. W tym czasie w Polsce książka ta nie do końca została zrozumiana. Pojawiła się w czasie, gdy dopiero otwieraliśmy się na Zachód i na globalizację i gdy mieliśmy zapóźnienie technologiczne. Kilkanaście lat później, w 2004 roku, Thomas Malone z MIT opublikował „The Future of Work”, pokazując jak zmieniać się będą same struktury organizacji. Wreszcie w 2015 roku ojciec i syn – Richard i Daniel Susskindowie – napisali „The Future of the Professions”, skupiając się na tym, jak technologia zredefiniuje rolę ekspertów.

Czytaj dalej Kultura, praca, profesje – trzy wizje przyszłości, które spotykają się dzisiaj

Dokładność czy wyjaśnialność? Wyzwania risk managera w erze AI

„If credit risk models are increasingly powered by machine learning and alternative data, where should we, as risk professionals, draw the line between predictive accuracy and explainability? Would you rather approve a model that’s 15% more accurate but a ‘black box,’ or one that’s fully transparent but less predictive — and why?”

To pytanie pojawiło się dziś w jednej z grup dyskusyjnych na LinkedIn – Credit Risk Management Professionals Network. Zatrzymałem się nad nim na dłużej. Nie dlatego, że nie znam odpowiedzi, ale dlatego, że pytanie dotyka samego sedna naszej pracy w ryzyku kredytowym: czy ważniejsza jest moc predykcji, czy możliwość wyjaśnienia decyzji?

Czytaj dalej Dokładność czy wyjaśnialność? Wyzwania risk managera w erze AI

Czy stres niszczy mózg na zawsze?

Przez dziesięciolecia w literaturze popularnonaukowej powtarzano zdanie: „stres niszczy neurony w hipokampie”. W świadomości wielu ludzi oznaczało to wyrok – jeśli żyjesz w przewlekłym napięciu, Twój mózg nieodwracalnie się degeneruje. Dziś, prawie pół wieku po ostatniej edycji klasycznej książki Hansa Selyego „Stress życia”, możemy odpowiedzieć na to pytanie bardziej precyzyjnie.

Czytaj dalej Czy stres niszczy mózg na zawsze?

Pieprz nastrój, podążaj za planem

W niedzielę biegłem półmaraton w Gdańsku. Nastrój miałem podły, ale to wina zewnętrznych czynników, na które nie mam wpływu. Ten bieg był bodźcem, by zapomnieć o nastroju, by go pokonać.
W zasadzie to nie ja pierwszy zauważyłem biegacza z wózkiem.
Zauważyła go Katarzyna, znajoma, która prowadziła grupę na 2:10. To ekspertka ds. jakości oprogramowania, która coraz mocniej skręca w stronę coachingu, mentoringu i edukacji.
Na jego koszulce – proste hasło:

„Fuck your mood. Follow the plan.”

Czytaj dalej Pieprz nastrój, podążaj za planem

10 sposobów, by pokazać, że naprawdę myślisz strategicznie

Strategiczne myślenie to dziś kluczowa kompetencja liderów – w zarządach, w finansach, w rozwoju firm technologicznych czy przemysłowych. Nie wystarczy, że w głowie masz plan i potrafisz przewidzieć skutki jego wdrożenia. Ważne jest byś umiał ten plan sprzedać i by inni widzieli Cię jako osobę myślącą strategicznie.

Czytaj dalej 10 sposobów, by pokazać, że naprawdę myślisz strategicznie

Ołówek, YouTube, „Solidarność”, Milton Friedman (z żoną!), ekonomia niedoboru i ekonomia nadmiaru

Dziś rano zostałem uwiedziony przez opowieść Miltona Friedmana o… ołówku. Z pozoru to przedmiot tak banalny, że w ogóle nie zastanawiamy się nad tym, jak powstaje. Friedman pokazuje jednak, że wyprodukowanie zwykłego ołówka jest możliwe tylko dzięki globalnej współpracy wielu ludzi, którzy nie znają się nawzajem i nie kierują się żadnym centralnym planem. Drewno, grafit, lakier, metalowa skuwka, gumka – każdy element pochodzi z innego miejsca na świecie, a mimo to na końcu otrzymujemy produkt za grosze. To jest właśnie siła wolnego rynku i niewidzialnej ręki, która koordynuje działania bez odgórnego nakazu.

Czytaj dalej Ołówek, YouTube, „Solidarność”, Milton Friedman (z żoną!), ekonomia niedoboru i ekonomia nadmiaru

Kiedy życie zatrzymuje nas w biegu

Żyjemy w przekonaniu, że mamy wpływ na nasze życie. Wypełniamy kalendarze, planujemy kolejne zadania, prowadzimy projekty z dbałością o szczegóły. Wydaje się, że wszystko układa się w logiczną całość – że jeśli tylko będziemy konsekwentni i pracowici, świat podąży zgodnie z naszym scenariuszem.

A jednak wystarczy jeden telefon, jedno zdanie od lekarza, jedna nieprzewidziana sytuacja, żeby ten porządek runął. Wtedy uświadamiamy sobie coś, co na co dzień wypieramy: nasze życie w dużej mierze nie zależy od nas.

Czytaj dalej Kiedy życie zatrzymuje nas w biegu