Rozpocząłem właśnie dyskusję z kolegą na GL na temat długu publicznego i kreatywnych księgowań. Uważam, że nasze Ministerstwo Finansów niewiele wie jeszcze na ten temat i dopiero raczkuje w próbach upiększania naszego budżetu.
Weźmy dla przykładu USA – bez upiększania, znajdowałoby się zapewne w czele tabeli, a tu znajduje się w środku.
A jak można „kreatywnie” poprawić wskaźnik?
Tak jak z każdym wskaźnikiem – można oddziaływać na licznik i na mianownik.
Można:
ukrywać dług – tu minister Rostowski poczynił pewne postępy „w nauce”
- emerytury i konta w ZUS,
- grudniowa interwencja na rynku walutowym, by na dzień bilansowy zmniejszyć wartość kredytów walutowych w PLN
Ma jeszcze sporo do nadrobienia, by dogonić Zachód – ot choćby PPP, finansowanie strukturyzowane i różne instrumenty sprzedawane przez Goldmana innym państwom. Przykład Grecji jest tu chyba tylko wierzchołkiem góry lodowej (swapy Goldmana)
W zasadzie, to chciałbym, by minister Rostowski jedną metodę zastosował jak najszybciej – tzw. „shadow toll”, wprowadzoną po raz pierwszy w Wielkiej Brytanii, następnie w Finlandii, a potem w pozostałych krajach europejskich. Mielibyśmy wtedy znacznie szybciej dobre drogi, mosty i tunele.
Mógłby też wprowadzić tzw. metodę DBFO (Design-Finance-Build-Operate) do innych przetargów infrastrukturalnych. Gdyby minister Rostowski kreatywnie połączył tę metodę z finansowaniem unijnym, to moglibyśmy mieć nawet przychody w budżecie z tytułu inwestycji (ot, takie kreatywne wykorzystanie zasady kasowej!). W ten sposób państwo mogłoby rozwijać energetykę i całą resztę projektów, które leżą na półkach i zbierają kurz. Dodatkową zaletą metody DBFO, byłby fakt, że niewątpliwie wpływałaby ona nie tylko na licznik, ale i na mianownik. Niestety, pomimo że metoda stosowana jest na świecie od kilku dekad, u nas – prawdopodobnie z powodu syndromu „psa ogrodnika” – zakończyłaby się zapewne komisjami śledczymi itd. itp. Więc niechby minister Rostowski wprowadził co najmniej „metodę niemiecką” w przetargach infrastrukturalnych.
zwiększać GDP – tu powinniśmy się uczyć od FED i od rządu USA. Temat niestety jest zbyt skomplikowany, by go w tym samym wpisie poruszyć – od początku 20 wieku wybitni ekonomiści pisali na ten temat książki, artykuły, dysertacje i habilitacje.
Można też robić i jedno i drugie! Tu minister Rostowski powinien zerknąć również na wschód – do Państwa Środka, które znacznie bardziej umiejętnie steruje swymi finansami i sposobem raportowania.
Osobom myślącym, które chciałyby trochę temat podrążyć proponuję ciekawy eksperyment. Zerknijcie proszę na tabelę poniżej i zadajcie sobie pytanie
– „Czy przedstawiony ranking zadłużenia do GDP w procentach odzwierciedla wiernie rzeczywistość”?
Dane pochodzą z CIA Factbook za rok 2010.
| 1 | Japonia |
225,8 |
| 2 | Saint Kitts i Nevis |
185,0 |
| 3 | Liban |
150,7 |
| 4 | Zimbabwe |
149,0 |
| 5 | Grecja |
144,0 |
| 6 | Islandia |
123,8 |
| 7 | Jamajka |
123,2 |
| 8 | Włochy |
118,1 |
| 9 | Singapur |
102,4 |
| 10 | Belgia |
98,6 |
| 11 | Irlandia |
94,2 |
| 12 | Sudan |
94,2 |
| 13 | Sri Lanka |
86,7 |
| 14 | Francja |
83,5 |
| 15 | Portugalia |
83,2 |
| 16 | Egipt |
80,5 |
| 17 | Belize |
80,0 |
| 18 | Węgry |
79,6 |
| 19 | Niemcy |
78,8 |
| 20 | Nikaragua |
78,0 |
| 21 | Dominika |
78,0 |
| 22 | Izrael |
77,3 |
| 23 | Wielka Brytania |
76,5 |
| 24 | Austria |
70,4 |
| 25 | Malta |
69,1 |
| 26 | Holandia |
64,6 |
| 27 | Hiszpania |
63,4 |
| 28 | Wybrzeże Kości Słoniowej |
63,3 |
| 29 | Jordania |
61,4 |
| 30 | Cypr |
61,1 |
| 31 | Brazylia |
60,8 |
| 32 | Mauritius |
60,5 |
| 33 | Ghana |
59,9 |
| 34 | Albania |
59,3 |
| 35 | średnia światowa |
59,3 |
| 36 | Bahrajn |
59,2 |
| 37 | USA |
58,9 |
| 38 | Seszele |
58,8 |
| 39 | Maroko |
58,2 |
| 40 | Butan |
57,8 |
| 41 | Gujana |
57,0 |
| 42 | Wietnam |
56,7 |
| 43 | Filipiny |
56,5 |
| 44 | Urugwaj |
56,0 |
| 45 | Indie |
55,9 |
| 46 | El Salvador |
55,0 |
| 47 | Chorwacja |
55,0 |
| 48 | Polska |
53,6 |
| 49 | Malezja |
53,1 |
| 50 | Kenia |
50,9 |
| 51 | Argentyna |
50,3 |
| 52 | Pakistan |
49,9 |
| 53 | Tunezja |
49,5 |
| 54 | Turcja |
48,1 |
| 55 | Norwegia |
47,7 |
| 56 | Dania |
46,6 |
| 57 | Aruba |
46,3 |
| 58 | Łotwa |
46,2 |
| 59 | Finlandia |
45,4 |
| 60 | Kolumbia |
44,8 |
| 61 | Zjednoczone Emiraty Arabskie |
44,6 |
| 62 | Kostaryka |
42,4 |
| 63 | Tajlandia |
42,3 |
| 64 | Dominikana |
41,7 |
| 65 | Serbia |
41,5 |
| 66 | Meksyk |
41,5 |
| 67 | Słowacja |
41,0 |
| 68 | Mozambik |
40,8 |
| 69 | Szwecja |
40,8 |
| 70 | Malawi |
40,4 |
| 71 | Panama |
40,0 |
| 72 | Czechy |
40,0 |
| 73 | Boliwia |
39,7 |
| 74 | Etiopia |
39,3 |
| 75 | Bangladesz |
39,3 |
| 76 | Jemen |
39,1 |
| 77 | Bośnia i Hercegowina |
39,0 |
| 78 | Ukraina |
38,4 |
| 79 | Szwajcaria |
38,2 |
| 80 | Czarnogóra |
38,0 |
| 81 | Litwa |
36,7 |
| 82 | Słowenia |
35,5 |
| 83 | Rumunia |
34,8 |
| 84 | Kuba |
34,4 |
| 85 | Macedonia |
34,2 |
| 86 | Kanada |
34,0 |
| 87 | Taiwan |
33,9 |
| 88 | RPA |
33,2 |
| 89 | Senegal |
32,1 |
| 90 | Syria |
29,8 |
| 91 | Gwatemala |
29,6 |
| 92 | Papua Nowa Gwinea |
27,8 |
| 93 | Indonezja |
26,4 |
| 94 | Trinidad i Tobago |
26,4 |
| 95 | Honduras |
26,1 |
| 96 | Gabon |
25,8 |
| 97 | Algieria |
25,7 |
| 98 | Wenezuela |
25,5 |
| 99 | Nowa Zelandia |
25,5 |
| 100 | Mołdawia |
25,0 |
| 101 | Zambia |
24,1 |
| 102 | Peru |
23,9 |
| 103 | Południowa Korea |
23,7 |
| 104 | Tanzania |
23,3 |
| 105 | Ekwador |
23,2 |
| 106 | Paragwaj |
22,8 |
| 107 | Botswana |
22,6 |
| 108 | Australia |
22,4 |
| 109 | Uganda |
20,4 |
| 110 | Angola |
20,3 |
| 111 | Namibia |
20,0 |
| 112 | Hong Kong |
18,2 |
| 113 | Chiny |
17,5 |
| 114 | Arabia Saudyjska |
16,7 |
| 115 | Iran |
16,2 |
| 116 | Luxemburg |
16,2 |
| 117 | Bułgaria |
16,2 |
| 118 | Kazachstan |
16,2 |
| 119 | Nigeria |
13,4 |
| 120 | Kuwejt |
12,6 |
| 121 | Katar |
10,3 |
| 122 | Kamerun |
9,6 |
| 123 | Rosja |
9,5 |
| 124 | Uzbekistan |
9,0 |
| 125 | Estonia |
7,7 |
| 126 | Gibraltar |
7,5 |
| 127 | Chile |
6,2 |
| 128 | Wallis i Futuna |
5,6 |
| 129 | Azerbejdżan |
4,6 |
| 130 | Oman |
4,4 |
| 131 | Gwinea Równikowa |
4,1 |
| 132 | Libia |
3,3 |

O jakiej interwencji rządu na rynku walutowym mówisz?
Dziękuję za jasne wytłumaczenie różnicy pomiędzy deficytem a długiem publicznym. Chyba po raz pierwszy to zrozumiałam, bo te pojęcia mi się myliły dość często. Fajny blog.
A dlaczego dane te tak bardzo różnią się od danych Eurostatu?

Na Twoim wykresie jest deficyt budżetowy jako procent GDP, a ja piszę o zadłużeniu państwa… To dość duża różnica!
By to w prosty sposób wyjaśnić użyję pewnego porównania…
Deficyt – to strata w rachunku wyników (tyle, że rachunek wyników państwa przygotowany jest metodą kasową a nie memoriałową i to go w znaczny sposób zniekształca)
Zadłużenie – to pozycja bilansowa.
Jeśli teraz połączysz te dwa elementy w całość, to deficyt będzie zwiększał zadłużenie!