Koncentracja
Zacznijmy od koncentracji. Koncentracja to skupienie na zadaniu. Bez rozproszeń. W dzisiejszym świecie to największe wyzwanie. Przeszkadzają nam w tym telefony, maile, spotkania, ciągłe powiadomienia…
Badania pokazują realne koszty. Już w 2007 roku Mark, Gonzalez i Harris wykazali, że po przerwaniu pracy potrzeba średnio 23 minut i 15 sekund, aby wrócić do pełnego skupienia (Mark et al., 2008). To niby stare dane, ale wciąż aktualne. Nowsze badania potwierdzają, że krótkie zakłócenia mają długotrwałe skutki. W 2023 roku Sirois i Pychyl pokazali, że prokrastynatorzy częściej poddają się rozproszeniom i doświadczają większych deficytów uwagi – w szczególności poprzez tzw. mind-wandering, czyli błądzenie myśli (Sirois & Pychyl, 2023). Innymi słowy – tracisz czas, nawet jeśli to tylko jedno powiadomienie. A w firmie? Przemnóż to przez liczbę członków zespołu. Jedno zakłócenie i godzina stracona. A teraz wyobraź sobie kwartalny raport z utraty produktywności.
Ja sam doświadczam problemów z koncentracją. I nie jest to już kwestia powiadomień w telefonie – te wyłączyłem już dawno temu. Korzystam też z trybu skupienia, który automatycznie odrzuca połączenia. A jednak, wciąż łapię się na tym, że trudno mi utrzymać uwagę na jednym zadaniu. Ciężko mi też wpaść w stan flow przy pracy koncepcyjnej czy przy lekturze.
Jak to poprawić? Liczne książki, eksperymenty czy artykuły naukowe podpowiadają by ćwiczyć. Sugerują by ustawiać bloki czasu – np. 90 minut na jedno zadanie. To dobra akademicka metoda, Potem zalecają chwilę przerwy i odrobinę ruchu. Może być to krótka gimnastyka, chwila medytacji albo ćwiczenia oddechowe (4-6-8). Do tego codzienny spacer lub bieg – najlepiej po lesie. Badania z 2025 roku pokazują, że aktywność fizyczna przekłada się na lepszy sen i lepszą koncentrację (Kim et al., 2025).
Dla CEO czy CFO, każdy dzień oznacza dziesiątki decyzji. A koncentracja sprawia, że są trafniejsze i mniej energochłonne.
Organizacja: struktura dla chaosu
Koncentracja to początek. Ale bez organizacji, zadania się piętrzą. Organizacja to strukturyzowanie chaosu. Planujesz. Priorytetyzujesz. Monitorujesz.
Badania z 2024 roku pokazały, że deficyty w zarządzaniu czasem – w szczególności słabe planowanie i monitorowanie postępów – są jednym z głównych predyktorów prokrastynacji (Zhang et al., 2024). A w biznesie prokrastynacja oznacza opóźnione projekty, utracone szanse i realne straty finansowe.
Dlatego sięgam do książek. Pierwsza – Powolna produktywność. Zapomniana sztuka osiągania sukcesów bez wypalenia zawodowego Cala Newporta (2024). Newport proponuje trzy zasady: rób mniej, ale lepiej; pracuj w naturalnym rytmie; obsesyjnie dbaj o jakość. Podaje przykład pisarza, który pisze jedną książkę rocznie – zamiast pięciu słabych tekstów. Wniosek dla zarządzających? Delegowanie. Wybierz trzy kluczowe cele na kwartał i skoncentruj się na nich. Resztę sceduj na innych.
Druga książka – Ego to twój wróg Ryana Holidaya (2016). Holiday pokazuje, że to nie brak talentu czy szczęścia często nas blokuje, ale… własne ego. Nadmierna ambicja, chęć udowodnienia innym i potrzeba wygrania za wszelką cenę potrafią wypalić równie skutecznie jak nadmiar pracy. Autor proponuje ćwiczenia i refleksje, które pomagają zrozumieć źródła tego ego i oddzielić prawdziwe cele od potrzeby uznania. Jego rada? Organizować dzień wokół rzeczywistych wartości, a nie wokół tego, co „dobrze wygląda”. Na przykład – zamiast kolejnego projektu tylko po to, by coś udowodnić, zainwestować czas w rozwój zespołu. Efekt? Mniej presji, więcej klarowności i realnej energii do działania.
Trzecia książka – Atomic Habits Jamesa Clear (2018). Clear pokazuje, że wielkie zmiany zaczynają się od małych kroków. Nie cele, ale systemy decydują o długofalowych wynikach. Jego rada? Skup się na 1% poprawy dziennie, a kumulacja przyniesie rewolucję. Clear podaje cztery prawa budowania nawyków: uczynić je widocznymi, atrakcyjnymi, łatwymi i satysfakcjonującymi. Dla menedżera to oznacza zmianę środowiska tak, aby wspierało pożądane zachowania – np. ułatwić zespołowi szybkie raportowanie albo uprościć dostęp do danych.
Do tego dochodzi nowa książka The Friction Project Suttona i Rao (2024). Autorzy pokazują, jak usuwać tarcia w organizacji – np. skracając niepotrzebne spotkania. W mojej pracy doradczej testowałem m.in. krótsze raporty, mniej slajdów, więcej konkretów. Działa.
Organizacja to nie tylko narzędzia. To stan umysłu (mindset). Badania z 2023 roku pokazują, że samodyscyplina wspierana motywacją autonomiczną zmniejsza prokrastynację, bo zadania stają się czymś, czego chcemy, a nie musimy (Deci & Ryan, 2023).
Konsekwencja: dzień po dniu
Bez konsekwencji wszystko się rozpada. Konsekwencja to powtarzanie – dzień po dniu, tydzień po tygodniu.
Badania z 2025 roku nad prokrastynacją akademicką pokazują, że prokrastynacja to celowe odkładanie, mimo świadomości negatywnych skutków (Lopez & Kim, 2025). W biznesie to opóźnione decyzje i stracone okazje. Inne badania dowodzą, że motywacja lidera przenosi się na zespół. Konsekwentny lider = konsekwentny zespół (Chen et al., 2024).
Książki też tu pomagają. Newport w Powolnej produktywności pisze o cyklach pracy i odpoczynku. David Allen w klasycznym Getting Things Done, czyli sztuka bezstresowej produktywności (2023) proponuje system przechwytywania zadań, przetwarzania i przeglądania. Charles Duhigg w Mądrzej, szybciej, lepiej (2016) pisze z kolei o konsekwencji w myśleniu probabilistycznym – przewidywaniu ryzyk.
A Stephen Covey w 7 nawyków skutecznego działania (1989) przypomina: Put first things first. To organizacja i konsekwencja w jednym.
Moja historia i Twoja decyzja
Wydaje mi się, że z roku na rok jest u mnie coraz gorzej z koncentracją. Multitasking. Wiele wątków naraz. Brak konsekwencji. Dziś próbuję to zmienić. Staram się wprowadzić do swojej codziennej rutyny: bloki czasu, lepszą organizację kalendarza (wróciłem do kalendarzy drukowanych), rytm tygodniowy. Czy to zadziała? Zobaczymy.
Ty też możesz mi towarzyszyć w tej zmianie. Zadaj sobie trzy pytania:
- Gdzie tracisz fokus?
- Jak organizujesz swój dzień?
- Czy jesteś konsekwentny w realizacji planu?
Moja rada? Zacznij od jednego nawyku. Jeden blok czasu. Jedno lepiej zorganizowane zadanie. Jedna konsekwentnie powtarzana praktyka. To wystarczy, by ruszyć. Jak powiedział mi kiedyś mój syn, by zbudować dom, trzeba zacząć od położenia pierwszej cegły.
Podsumowanie
Koncentracja pozwala unikać rozproszeń. Organizacja nadaje strukturę. Konsekwencja daje wyniki. Badania pokazują, że te trzy elementy są fundamentem produktywności. Książki dostarczają narzędzi. A praktyka – konsekwentnie stosowana – daje rezultaty.
Pytanie do Ciebie: jak Ty utrzymujesz koncentrację? Co organizuje Twój dzień? Jak budujesz konsekwencję? Napisz w komentarzu – chętnie poczytam. A może to będzie inspiracja do kolejnego wpisu.
Bibliografia
Allen, D. (2001). Getting Things Done: The Art of Stress-Free Productivity. Penguin.
(Polskie wydanie: Allen, D. (2023). Getting Things Done, czyli sztuka bezstresowej produktywności. MT Biznes).
Chen, L., Zhang, Y., & Li, J. (2024). Leader motivation and employee procrastination: The mediating role of work engagement. Journal of Organizational Behavior, 45(2), 210–225. https://doi.org/10.1002/job.2761
Clear, J. (2018). Atomic Habits: An Easy & Proven Way to Build Good Habits & Break Bad Ones. Avery.
(Polskie wydanie: Clear, J. (2019). Atomowe nawyki. Drobne zmiany, niezwykłe efekty. Galaktyka).
Covey, S. R. (1989). The 7 Habits of Highly Effective People. Free Press.
(Polskie wydanie: Covey, S. R. (2021). 7 nawyków skutecznego działania. Rebis).
Deci, E. L., & Ryan, R. M. (2023). Self-discipline, autonomous motivation, and procrastination: A self-determination perspective. Motivation Science, 9(1), 12–25. https://doi.org/10.1037/mot0000340
Duhigg, C. (2016). Smarter Faster Better: The Secrets of Being Productive in Life and Business. Random House.
(Polskie wydanie: Duhigg, C. (2016). Mądrzej, szybciej, lepiej. Sekrety produktywności. PWN).
Kim, H., Lopez, D., & Miller, R. (2025). Physical activity, self-control, and sleep quality: A longitudinal study of university students. Journal of Applied Psychology, 110(3), 455–470. https://doi.org/10.1037/apl0001234
Lopez, D., & Kim, H. (2025). Academic procrastination by design: Voluntary delay and its consequences. Learning and Individual Differences, 103, 102174. https://doi.org/10.1016/j.lindif.2025.102174
Mark, G., Gonzalez, V., & Harris, J. (2008). No task left behind? Examining the nature of fragmented work. Proceedings of the SIGCHI Conference on Human Factors in Computing Systems (pp. 321–330). ACM. https://doi.org/10.1145/1357054.1357103
Newport, C. (2024). Slow Productivity: The Lost Art of Accomplishment Without Burnout. Portfolio.
(Polskie wydanie: Newport, C. (2024). Powolna produktywność. Zapomniana sztuka osiągania sukcesów bez wypalenia zawodowego. Studio Emka).
Sirois, F. M., & Pychyl, T. A. (2023). Procrastination, attention deficits, and mind-wandering: A review and integrative framework. Personality and Individual Differences, 204, 112–120. https://doi.org/10.1016/j.paid.2023.112120
Sutton, R. I., & Rao, H. (2024). The Friction Project: How Smart Leaders Make the Right Things Easier and the Wrong Things Harder. St. Martin’s Press.
Westbrook, A., & Braver, T. S. (2016). Dopamine does double duty in motivating cognitive effort. Neuron, 89(4), 695–710. https://doi.org/10.1016/j.neuron.2015.12.029
Zhang, Y., Li, S., & Wang, Q. (2024). Time management, planning deficits, and procrastination: An empirical study. Journal of Applied Behavioral Science, 60(1), 45–63. https://doi.org/10.1177/00218863231123456